Uczciwa konkurencja w Konstytucji i ustawach

Zasada uczciwej konkurencji ma swoje odzwierciedlenie normatywne w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Jedną z norm które jej dotyczą jest art. 76 Konstytucji, nakazujący władzom publicznym podejmowanie efektywnych środków tak w ramach władzy ustawodawczej jak i wykonawczej i sądowniczej (szeroki termin „władze publiczne”) budujących mechanizmy ochrony konsumentów, użytkowników i najemców, zatem podmiotów zwykle słabszych ekonomicznie w ramach poszczególnych umów, przed działaniami zagrażającymi ich bezpieczeństwu, zdrowiu i prywatności. Władze publiczne na mocy tego samego artykułu Konstytucji zostały zobowiązane do zapewnienia procedur chroniących uczestników życia gospodarczego i społecznego przez nieuczciwymi praktykami rynkowymi ( w tym przed nieuczciwą konkurencją w sensie Ustawy o z.n.k.).

Trzeba też pamiętać o normie prawnej wysłowionej w art. 20 Konstytucji. Zgodnie z nim społeczna gospodarka rynkowa (zatem nie np. leseferystyczna czy etatystyczna) stanowi podstawę całego ustroju gospodarczego państwa polskiego. Owa gospodarka, naśladująca po części rozwiązania welfare state, po części niemiecki ordoliberalizm, ma być urzeczywistniana m.in. w warunkach wolnej konkurencji, która gwarantuje równość szans poszczególnych osób, chcących brać udział we współzawodnictwie rynkowym.

Również w świetle art. 9 Prawa Przedsiębiorców, każdy przedsiębiorca jest obowiązany do prowadzenia swej działalności gospodarczej w zgodzie z zasadami uczciwej konkurencji, z poszanowaniem dobrych obyczajów (jest to pojęcie analogiczne do „zasad współżycia społecznego z Kodeksu cywilnego i „dobrych obyczajów kupieckich” z ustawodawstwa II RP) jak również interesów konsumentów i pozostałych przedsiębiorców, o ile te interesy są słuszne (czyli m.in. zgodne z prawem). Winien też, jak dydaktycznie dodaje ustawa, szanować i chronić prawa i wolności człowieka.

De lege lata w Polsce ochrona dobra, którym jest rzeczywiście wolna i uczciwa konkurencja bazuje na czterech ustawach: o ochronie konkurencji i konsumentów, o zakazie nieuczciwej konkurencji, o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz we wprowadzonej w roku 2016 ustawie o przeciwdziałaniu nieuczciwemu korzystaniu z przewagi kontraktowej w obrocie produktami spożywczymi i rolnymi. Ta ostatnia ma charakter swoistej, interwencyjnej „spec ustawy”, bowiem znajduje zastosowanie jedynie na rynku rolnym i żywnościowym. Preferuje ona publicznoprawny (administracyjny) tryb ochrony, nie zaś powództwa, odmiennie zatem niż Ustawa o z.n.k. i również prywatnoprawna Ustawa o nieuczciwych praktykach rynkowych.

Na podstawie: J. Szwaja (red.), Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2019.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *